توصیف حکومت مهدوی یکی از مهمترین مباحث مهدویت است چرا که اگر ما قرار است منتظر امری باشیم اول باید بدانیم منتظر چه چیزی هستیم تا در مرحله بعد صبر بر فرا رسیدن زمانش کنیم و انتظار هم بزرگترین وظیفه ما در ایام غیبت است همانطور که امام جواد علیه السلام فرمودند:
أَفْضَلُ أَعْمَالِ شِيعَتِنَا انْتِظَارُ الْفَرَجِ[1]
با فضیلت ترین کار شیعیان ما انتظار روز رهایی و فرج است.
پس انتظار فرج محقق نمی شود جز با شناخت حکومت مهدوی و هر چه شناخت ما نسبت به این امر بیشتر شود بر اشتیاقمان برای ظهور افزوده خواهد شد و در انتظارش استقامت بیشتری خواهیم کرد.
با توجه به اهمیت این مطلب در آیات و روایات ما به اهداف و خصوصیت های حکومت مهدوی بسیار پرداخته شده است.
به عنوان نمونه در جلد 52 کتاب بحار الانوار بابی به عنوان "باب سیره و اخلاقه و خصائص زمانه" وجود دارد که مرحوم علامه مجلسی در حدود 80 صحفه از کتاب را به آن اختصاص داده و روایت مربوط به فضای حکومت حضرت سلام الله علیه را در آن جمع آوری کرده است و محققین در کتب و مقالات هم مستقلا به آن پرداخته اند.
لکن باید بدانیم که فهم ما از دولت مهدوی هیچگاه نمی تواند فهم کامل و تمامی با آگاهی به جمیع ابعاد آن باشد چرا که ما پرورش یافتگان عصر غیبت چنان دور از امام افتاده ایم که تصور چنین عصر درخشانی هم برای ما ممکن نیست
همانطور که در روایت شریفی از امام باقر علیه السلام این معنی آماده است که شما امکان توصیف درست دولت مهدی سلام الله علیه را نخواهید داشت تا آن را ببینید و در آن زندگی کنید[2] که این خود نشان دهنده آن است که این دولت در بین دولت های گذشته مثل و مانندی ندارد تا بتواند به وسیله آن شناخته شود.
عملکرد ما در این گفتار
اما در این گفتار سعی ما بر این است که با تقسیم بندی زوایای مختلف حکومت ،سعی بر شناخت بهتری از آن داشته باشیم.در یک تقسیم کلان میتوان توصیفات حکومت مهدوی را به سه دسته تقسیم بندی کرد:
توصیف اهداف و آرمان های حکومت مهدوی
در این مقام سعی بر بیان هدف قیام حضرت حجت سلام الله علیه است تا با شناخت صحیح آن هم بدانیم که منتظر چیستیم و هم بتوانیم مشکلات و شبهات عصر غیبت را با شوق دیدار آن زمانه پشت سر بگذاریم.
برای شناخت اهداف قیام مهدوی به مقاله های زیر مراجعه کنید:
توصیف عملکرد حضرت حجت سلام الله علیه
شناخت دقیق نحوه عملکرد حضرت در هنگام ظهورشان بسیار کمک حال ما خواهد بود برای شناخت شخصیت امام سلام الله علیه و دولت عدل ایشان تا بتوانیم در آن مقداری که امر بر الگو برداری شده ایم (چرا که بعضی از عملکرد های حضرت سلام الله علیه خاص ایشان هست[1]) از امام خود تبعیت کنیم.
برای شناخت عملکرد امام سلام الله علیه در عصر ظهور به مقالات زیر مراجعه کنید:
[1] به عنوان مثال رجوع شود به : بصائر الدرجات /ج1/ص 258 باب في الأئمة من آل محمد ع أنهم إذا ظهروا و حكموا بحكومة آل داود ع
توصیف اتفاقات بعد از ظهور
شاید بتوان یکی از مهمترین فلسفه های بیان اتفاقات بعد از ظهور را آمادگی شیعیان برای آن شرایط دانست تا در آزمایش های آن زمانه سر بلند باشند چرا که قطعا حضور در شرایطی با شناخت قبلی از اتفاقات در حال وقوع بسیار کمک حال خواهد بود تا انسان بتواند مسیر صحیح را از غلط تشخیص بدهد.
می توانید برای شناخت اتفاقات بعد از ظهور به مقالات زیر مراجعه کنید:
سامراء شهری قدیمی است که توسط فرزند حضرت نوح ساخته شده است بعد ها به عنوان پایتخت عباسیان انتخاب شده و همچنین محل تبعید امام هادی و امام عسکری و محل تولد امام زمان بوده است.
در عصر غیبت امام زمان (عج)، برای رفع سردرگمی و حفظ ارتباط با معارف دین، ائمه اطهار شیعیان را به رجوع به عالمان دین توصیه کردند.
این علما که با اجتهاد، تقوا، و آگاهی از قرآن و روایات اهل بیت تربیت شدهاند، وظیفه دارند احکام شرعی و مسائل اعتقادی را به مردم بیاموزند و در نبود امام معصوم، حجت او بر مردم باشند.
چنانکه در روایات متعدد از امامان، رجوع به فقها و راویان حدیث بهعنوان راهی مشروع و ضروری برای هدایت دینی معرفی شده است.
تطابق تکوین و تشریع: آیه ۸۳ سوره آلعمران تأکید دارد که انسان باید به اختیار خود تسلیم همان شریعتی شود که تمام هستی تکویناً تحت سلطه آن است تا به سعادت برسد.
بر اساس روایت امام صادق(علیه السلام)، این آیه اشاره به پیمان خداوند با همه پیامبران دارد مبنی بر اینکه در دوران رجعت به دنیا بازگردند تا به پیامبر (صلی الله علیه وآله) و امیرالمؤمنین(علیه السلام) ایمان آورده و ایشان را یاری کنند.
شیعه و اهل سنت باور دارند که عیسی مسیح سلام الله علیه کشته نشده و نزد خداوند زنده می باشد
شیعه و اهل سنت باور دارند که او در قیام امام زمان سلام الله علیهما همراه ایشان خواهد بود.
بر اساس نصوص روایی متعدد از فریقین، ایشان قاتل دجال هستند یا لا اقل در قتل او نقش پر رنگی دارند.
در این مقاله از سلسله «آیات مهدوی»، آیه ۳۷ سوره آلعمران و روایت نزول طعام آسمانی برای حضرت زهرا(س) بررسی شده است. بر اساس این روایت، پس از آنکه امیرالمؤمنین(ع) بهخاطر انفاق آخرین دینار خود نزدیک بود گرسنه بماند، ظرفی پر از غذای بهشتی در خانه ایشان ظاهر شد و حضرت زهرا(س) در پاسخ به پرسش همسرشان، عیناً عبارت «هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ» از آیه شریفه را تکرار فرمودند. پیامبر(ص) این ماجرا را به داستان مریم(س) در محراب عبادت تشبیه کردند. طبق روایت امام باقر(ع)، آن ظرف آسمانی اکنون نزد حضرت حجت(عج) است و ایشان از آن بهره میبرند. شباهتهای حضرت مریم و حضرت زهرا(س) در مقامهایی چون «سیده نساء العالمین»، «محدثه» و «بتول» بودن، نشاندهنده پیوند ولایی این دو بانو و استمرار فیض الهی تا عصر ظهور است.
در این مقاله از سلسله مباحث «آیات مهدوی»، آیه ۲۶۹ سوره بقره درباره «حکمت» و «خیر کثیر» بررسی شده است. بر اساس روایت امام صادق(ع)، مصداق این حکمت، شناخت امام و دوری از گناهان کبیره است. در ادامه با تحلیل ریشهشناسی «حکمت» (به معنای مهارکننده از تندروی) و «لُبّ» (مغز خالص میوه)، به این نتیجه میرسد که صاحبان «لُبّ» کسانی هستند که با عبور از ظواهر، به حقیقت متصل میشوند. در پایان، بر اساس روایات، مؤمنانی که در عصر غیبت به معرفت و عقل کامل رسیدهاند، غیبت برایشان همچون مشاهده است و در زمره برترین منتظران قرار میگیرند.
